Prof. Dr. Nilgün TurhanPROF. DR. NİLGÜN TURHANMENÜ+90532 770 6942Hasta Görüşleri
Gebelik ve Doğum

Hamilelik Döneminde Şeker Tüketimine Dikkat!

Hamilelik Döneminde Şeker Tüketimine Dikkat!

Hamilelikte anne adayının beslenme şeklinin, bebeğin sağlıklı gelişimini doğrudan etkilediğini biliyoruz. Bu sebeple anne adayının alkol ve sigara tüketmemesi, paketlenmiş ürünler kullanmaması ve bebeğin sağlığına zarar verebilecek her türlü besinden uzak durması gerekiyor.

Özellikle son yıllarda şekerin hiçbir besin değeri olmadığı, sadece yapay bir enerji kaynağı olduğu ve biyolojik olarak bağımlılık yaptığı üzerinde çok konuşulan bir konu. Hamilelikte şeker tüketimi ve ortaya çıkan diyabet de bebeğin sağlıklı gelişebilmesini etkileyen önemli faktörlerden. Bu sebeple anne adaylarına özellikle hamilelik döneminde şekersiz bir beslenme programı önerilmekteyiz.

Gebelik Diyabetinin Önüne Geçebilirsiniz!

Hamilelik döneminde diyabet görülme riski yüksektir. Bu nedenle anne adayının özellikle yapay şeker içeren yiyecek ve içeceklerden uzak kalması gerekmektedir. Hamilelikte kan şekerinin yüksek olması birçok anormal durumu da beraberinde getirmektedir Yüksek şekere bağlı düşük riski, 7. ay ve sonrasında görülen ani bebek ölümleri, iri bebeğe bağlı zor doğum gibi risklerden korunmak için anne adayının yaşam tarzına ve beslenme alışkanlıklarına dikkat etmesi gerekmektedir.

Hamilelerin pekmez-bal gibi doğal olduğu düşünülen besinlerin yararlı olduğu düşüncesi ile fazla tüketilmesi ile şerbetli ve sütlü tatlıların, meyve ve hamur işlerinin aşırı tüketiminin de bebeğe zarar verebileceği unutulmamalıdır. Aynı şekilde gazlı ve asitli içeceklerden de uzak durulmalı, meyve suları yerine taze meyvelerin yenmesi tercih edilmelidir.

Hamilelik döneminin 24 ve 28. haftaları arasında mutlaka şeker yükleme testi yapılması gerekmektedir. Özellikle ailede diyabet geçmişi varsa, anne adayı 35 yaşından büyük ise, önceki doğumda 4 kilogram üzerinde bebek dünyaya getirildiyse, polikistik over sendromu yaşanıyorsa ve sigara kullanılıyorsa anne adayı gebelik diyabeti bakımından büyük risk altındadır. Gebelik diyabeti her ne kadar hamilelik sonrasında geçebiliyorsa da ileriki yıllarda oranında kalıcı diyabet hastalığı ortaya çıkmaktadır.

Gebelik diyabetine karşı sadece şeker tüketmemek de yeterli değildir. Beyaz un yerine tam buğday ve çavdar içeren ürünlerin tercih edilmesi, bol su tüketimi ve hafif egzersizler yapılması, meyve tüketiminin de sınırlandırılması gerekmektedir. Ara öğünlerde meyve kurusu ve çok olmamak şartı ile kuruyemiş tercih edilebilir. Hamilelik döneminin kilo alımına özen gösterilmesi de gebelik diyabeti açısından önemlidir.

Gebelikte Şekere Dikkat

Gebelik şekeri (gestasyonel diyabet), daha önceden diyabeti bulunmayan bir kadında, gebeliğin ikinci yarısından sonraortaya çıkan ve bebeğin doğumu ile birlikte ortadan kaybolan geçici diyabet şeklidir. Gebelik seyrinde yükselen hormonlar dokularda insülin direncine neden olur. Bir yandan da anne karnındaki bebeğin büyüme ve gelişmesi için annenin insülin gereksinimi artar. Sonuçta kan şekeri yükselir.

Gebe kadınların yalnızca %2-4’ünde görülür. Genellikle gebeliğin 24.-28. haftalarında ortaya çıkar. Daha sonraki gebeliklerde tekrarlama riski çok yüksektir. Gebelik diyabeti geçirmiş olan kadınlarda daha sonraki yıllarda kalıcı tip 2 diyabet gelişme riski oldukça yüksektir.

Gebelik Diyabeti Riskleri

Ailesinde diyabetli kişiler varsa, şişmansa, 35 yaş üzerinde ise, daha önce 4 kg’ın üzerinde bebek doğurduysa, daha önceki gebeliği sırasında diyabeti oldu ise, gebelik diyabeti gelişmesi açısından risklidir. Gerekli testler için doktora danışmak gerekir.

Gebelik Diyabeti Bebeği Nasıl Etkiler?

Annenin kan şekeri karnındaki bebeğin büyüme ve gelişmesi için çok önemlidir. Annenin kanında şeker seviyesinin çok yüksek olması doğrudan bebeğe yansır ve bebeğin kan şekerinin yükselmesine neden olur. Bu durumda bebeğin pankreası uyarılır ve daha fazla insülin salgılamaya başlar. İnsülin büyümeyi hızlandıran bir hormondur, bu sebeple anne karnındaki bebek çok kilo alır.4 kg’ın üzerinde olan büyük bebeklerde doğum sırasında önlem alınmazsa omuz takılması, omuz çıkması, kol sinirlerinin felci gibi bazı problemler görülür. Bebek doğduktan sonra plasenta yolu ile gelen yüksek şeker akışı azalacağından bebekte hipoglisemi (ani kan şekeri düşmesi) atakları gelişebilir. Ayrıca yeni doğan sarılığı görülebilir.

Gebelik Diyabeti Gebeyi Nasıl Etkiler?

Kan şekerini kontrol altında tutmak pek çok sorunu önler. Kan şekeri kontrol altında değilse idrar yolu enfeksiyonları daha sık görülür. Kan basıncı yükselip, idrarla protein kaybı artarak “preeklampsi” (gebelik zehirlenmesi) adını verdiğimiz çok ciddi bir komplikasyon gelişebilir.Rahim içinde bebeğin etrafını saran amnion sıvısı artarak (polihidramnios) erken doğuma neden olabilir.

Gebelik Şekeri Nasıl Belirlenir?

Gebelere şeker yükleme testi 24 ile 28 haftalar arasında uygulanır. 50 gr şeker içirildikten bir saat sonra kanda glikoz seviyesi kontrol edilir. Glikoz seviyesi 140 mg/dl altında ise anne gebelik şekeri olmadığı belirlenir. Kandaki glikozun bu değerin üstünde çıkması halinde 3 saatlik 100 gr glikozla testi yapılır. Bu testin sonucuna göre gebelik şekeri olup olmadığının kesin tanısı konur. Bu testlerin uygulanması sürecinde aşırı fiziksel aktivitenin yapılmaması ve herhangi bir şey yenmemesi gerekir.

Nasıl Beslenmeli?

Gestasyonel diyabet tedavisinde öncelikle diyet uygulanır, insülin tedavisine geçmeye gerek kalmaz. Diyet tedavisi ile amaç kan şekeri seviyelerini normal sınırlarda tutacak ancak fazla kilo alımı ve yetersiz beslenmeye neden olmayacak en uygun kalori alımını sağlamaktır. Anne adayının gebelikten önceki kilosu, gebelikte diyabet tanısı aldığı andaki kilosu, fiziksel aktivite düzeyi ve alışkanlıkları dikkate alınarak en uygun beslenme şekli ve diyet listesi oluşturulur. Kan şekeri düzeyi diyet ve egzersiz ile kontrol altına alınamıyorsa zaman kaybetmeden insüline başlanmalıdır.

Kesinlikle basit şeker içeren gıdaları beslenme programında bulundurmamalı. Bunlar kolalı içecekler, çikolata, pasta, kek, tatlı, şekerleme tarzı gıdalardır. Ayrıca vücutta şekere dönüşen, nişastadan zengin yiyecekleri (patates, havuç, börek, pirinçli gıdalar)de belirli ölçülerde ve nadir olarak tüketilmeli. Meyveler belli miktarda yenilmeli, çünkü bunların içinde karbonhidrat bulunur. Porsiyon olarak gün içine bölerek tüketmek gerekir.

Gebelere ve gebelikte şeker hastalığı olanlara egzersiz, jimnastik, yürüyüş önerilir, aç karnına bu aktivitelerin yapılması şeker dengesini daha çok bozar. Bu nedenle ara öğünden 30 dakika, ana yemekten 60 dakika sonra egzersize başlanmalıdır.

Gebelik şekeri ciddi problemlere yol açabilmesine karşın erken tanı ve gerekli önlemlerin alınması ile sağlıklı bir doğum ve bebek ile mutlu sona ulaşılabilir.

Sizden Gelenler

Hasta Görüşleri

Tüm Yorumlar
Prof. Dr. Nilgün Turhan TelefonProf. Dr. Nilgün Turhan WhatsappProf. Dr. Nilgün Turhan Randevu
Prof. Dr. Nilgün TurhanProf. Dr. Nilgün TurhanKadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Tedavisi Uzmanı
0532 770 6942